پزشکی در مرز شگفتی؛ چگونه یک پیوند زیستی ساده جان انسانها را در کانادا نجات میدهد
یک روش درمانی غیرمعمول که شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، حالا به یکی از نجاتبخشترین گزینهها برای بیماران مبتلا به عفونتهای شدید رودهای در کانادا تبدیل شده است. این درمان، برای بیمارانی به کار میرود که دیگر به آنتیبیوتیکها پاسخ نمیدهند و در برخی موارد حتی با خطر مرگ روبهرو هستند.
این روش درمانی با نام FMT، بر پایه انتقال باکتریهای مفید روده از افراد سالم به بیماران انجام میگیرد. در این فرایند، مدفوع اهداکنندگان سالم پس از غربالگریهای بسیار سختگیرانه، به یک درمان پزشکی تبدیل میشود.
بر اساس گفتههای دکتر Michael Silverman، مدیر برنامه FMT در بیمارستان St. Joseph در لندن انتاریو، این روش برای درمان عفونتهای بازگشتپذیر در کانادا تایید شده است. این باکتری میتواند باعث اسهال شدید، دردهای طاقتفرسای شکمی و ضعف شدید جسمی شود و در برخی سالمندان، خطر مرگ آن به حدود ۱۵ درصد میرسد.
در مواردی که آنتیبیوتیکها دیگر موثر نیستند، بیماران میتوانند از FMT استفاده کنند؛ یا از طریق انتقال مستقیم درمان به روده بزرگ و یا با بلع کپسولهایی که حاوی مدفوع فرآوریشده و فریزشده اهداکنندگان سالم است. به گفته Silverman، نرخ موفقیت این روش در مواردی به بیش از ۹۷ درصد میرسد و بسیاری از بیماران ظرف چند روز بهبود قابل توجهی را تجربه میکنند.
یافتن اهداکننده مناسب اما کار سادهای نیست. از هر حدود ۴۳ داوطلب، تنها یک نفر شرایط لازم برای اهدا را دارد. اهداکنندگان باید زیر ۵۰ سال، کاملا سالم و دارای سبک زندگی بسیار سالم باشند. نمونههای مدفوع آنها بارها از نظر وجود باکتریها، ویروسها و عوامل بیماریزا بررسی میشود.
برنامه London یکی از معدود مراکز کانادا و تنها مرکز در انتاریو است که مدفوع اهداشده را به شکل کپسول تولید میکند. این کپسولها در دمای منفی ۸۰ درجه نگهداری میشوند و به گفته متخصصان، نسبت به روشهای قدیمیتر اثربخشی بیشتری دارند.
در همین حال، پژوهشهای اولیه نشان میدهد FMT میتواند در کاهش عوارض خطرناک ایمونوتراپی سرطان و حتی بهبود پاسخ بدن به درمان در برخی سرطانها موثر باشد. مطالعاتی نیز برای بررسی تاثیر این روش بر بیماریهایی مانند پارکینسون، بیماری التهابی روده و حتی برخی اختلالات روانی در حال انجام است.
پزشکان میگویند نگاه علمی به مدفوع در سالهای اخیر تغییر کرده است. چیزی که زمانی صرفا یک ماده دفعی تصور میشد، حالا بهعنوان منبعی غنی از میکروارگانیسمهای موثر بر سلامت انسان شناخته میشود و میتواند در آینده مسیرهای تازهای را در پزشکی باز کند.
