شبح سلولهای خفته حکومت ایران در کانادا؛ گزارش تکاندهنده CBC News از پشتپرده تهدیدات امنیتی
در پی تشدید تنشهای نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل، نگرانیها درباره احتمال فعال شدن عوامل مخفی یا «سلولهای خفته» جمهوری اسلامی در خارج از مرزها به شدت افزایش یافته است.
داگ فورد، نخستوزیر انتاریو، اخیرا در یک کنفرانس خبری با ابراز نگرانی جدی مدعی شد که این سلولهای خفته در سراسر جهان، از جمله ایالات متحده و کانادا، حضور دارند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که گزارشهای رسانهای در آمریکا از رهگیری پیامهای رمزگذاری شدهای خبر میدهند که ممکن است به عنوان «ماشه عملیاتی» برای فعال کردن داراییهای مخفی ایران عمل کنند.
با این حال، کارشناسان ضدتروریسم و مقامات سابق اطلاعاتی کانادا معتقدند که خطر «سلولهای خفته» تا حد زیادی بزرگنمایی شده است. Dan Stanton، مدیر برنامه امنیت ملی در موسسه توسعه حرفهای دانشگاه اتاوا که بیش از ۳۰ سال در سازمان اطلاعات و امنیت کانادا CSIS فعالیت کرده، تاکید میکند که حکومت ایران در خاک کانادا از مدل کلاسیک «سلولهای خفته» استفاده نمیکند.
به گفته او، تهدید واقعی و ملموس از جانب «مجرمان اجارهای» یا پروکسیهای جنایتکار است که برای انجام عملیاتهای هدفمند به کار گرفته میشوند.
تفاوت سلولهای خفته با مجرمان اجارهای
در ادبیات امنیتی، «سلولهای خفته» به گروههایی از ماموران مخفی گفته میشود که سالها در میان مردم محلی زندگی میکنند، با جامعه ادغام میشوند و منتظر دستور برای انجام یک عملیات بزرگ میمانند. اما Dan Stanton توضیح میدهد که روش کار سپاه پاسداران در کانادا متفاوت است. آنها به جای کاشتن ماموران عمیق، از شبکههای تبهکار محلی برای نظارت، آزار و اذیت و حتی ترور استفاده میکنند. این افراد لزوما ایدئولوژیک نیستند و در ازای دریافت پول، ماموریتهای دیکته شده از سوی سرویسهای اطلاعاتی ایران را اجرا میکنند.
هدف قرار گرفتن فعالان و چهرههای سیاسی در کانادا
پروندههای متعددی در سالهای اخیر نشاندهنده فعالیت این گروههای نیابتی در خاک کانادا بوده است. یکی از برجستهترین موارد، توطئه قتل دکتر ایروین کاتلر، وزیر سابق دادگستری کانادا و از منتقدان صریح حکومت ایران بود. پلیس سلطنتی کانادا (RCMP) در سال ۲۰۲۴ به دکتر کاتلر اطلاع داد که توطئهای توسط عوامل ایران برای ترور او کشف و خنثی شده است. این موضوع نشان میدهد که خطر برای چهرههای عمومی و منتقدان حکومت بسیار جدی و مستقیم است.
علاوه بر مقامات سابق، اعضای کامیونیتی ایرانی در کانادا نیز هدف این فشارها هستند. Thomas Juneau، استاد مدرسه مطالعات عمومی و بینالمللی دانشگاه اتاوا، معتقد است حکومت ایران از استراتژی «سرکوب فرامرزی» برای ساکت کردن مخالفان استفاده میکند.
در بسیاری از موارد، سرویسهای اطلاعاتی با بازجویی، شکنجه یا ضبط داراییهای اعضای خانواده فعالان در داخل ایران، سعی میکنند آنها را در تورنتو یا ونکوور تحت فشار بگذارند. او معتقد است دولت کانادا باید اقدامات بیشتری برای محافظت از شهروندان ایرانیتبار خود انجام دهد.
تهدید «گرگهای تنها» و حملات الهامگرفته
کارشناسان اطلاعاتی هشدار میدهند که سناریوی محتملتر برای یک حمله خشونتآمیز در کانادا، اقدام توسط «گرگهای تنها» است؛ افرادی که لزوما ارتباط سازمانی مستقیمی با تهران ندارند، اما تحت تاثیر ایدئولوژی یا درگیریهای خاورمیانه دست به اقدام میزنند.
سازمان اطلاعات کانادا CSIS نیز تایید کرده است «گرگهای تنها» که برای انجام عملیات مصمم هستند، بزرگترین چالش برای نهادهای امنیتی هستند، چرا که شناسایی آنها پیش از اقدام بسیار دشوار است.
حوادث اخیر مانند تیراندازی به باشگاه ورزشی متعلق به یک فعال ایرانی در تورنتو یا شلیک به کنسولگری آمریکا در این شهر که پلیس آن را یک «حادثه امنیت ملی» نامیده، نشاندهنده فضای ملتهب کنونی است.
با این حال، کارشناسانی مانند Broderick McDonald معتقدند نباید دچار هراسهای «هالیوودی» شد. او تاکید میکند کانادا به دلیل عضویت در شبکه اطلاعاتی «پنج چشم» (Five Eyes) و سیاستهای میانهرو در جنگهای خارجی، تا حد زیادی در برابر انتقامجوییهای مستقیم دولتی بیمه شده است.
