ایران در نقطه عطف؛ از خیابانهای شلوغ تا رویارویی نهایی حکومت و معترضان
ایران در آستانه یکی از حساسترین شبهای خود از زمان انقلاب ۱۳۵۷
فهرست مطالب
- کشوری در خاموشی اطلاعاتی؛ قطع اینترنت، قطع روایت
- شب سرنوشت یا شب مهار؟ دو سناریو، یک نقطه عطف
- تهدید مستقیم ترامپ و پیشبینی آینده حکومت ایران و آیتالله خامنهای
- هشدار صریح آیتالله خامنهای به معترضان: جمهوری اسلامی کوتاه نخواهد آمد
- دعوت شاهزاده رضا پهلوی به ادامه حضور خیابانی و تاکید بر نقش جمعیت
- بیانیههای نهادهای امنیتی و انتظامی: هشدار درباره ادامه اعتراضات
- چند ساعت تا لحظه تعیینکننده؛ حساسترین شب پس از ۱۳۵۷
ایران از شب گذشته وارد یکی از حساسترین مقاطع خود در سالهای اخیر شده است؛ شبی که با گسترش اعتراضات ضد حکومتی در شهرهای مختلف، اینترنت بهطور کامل قطع شد و ارتباط داخل و خارج کشور تقریبا از بین رفت.
همزمان با دعوت شاهزاده رضا پهلوی برای حضور مردم در خیابانها، تجمعهای گستردهای شکل گرفت؛ حضوری که دونالد ترامپ آن را بیش از یک میلیون نفر توصیف کرد.
اما این فقط یک شب اعتراض نبود. حکومت با صدور بیانیه شورای عالی امنیت ملی، اعتراضات را به اسرائیل و آمریکا نسبت داد و همزمان رهبر جمهوری اسلامی هشدار داد که در برابر معترضان عقبنشینی نخواهد کرد.
نهادهای امنیتی و انتظامی در ایران از جمله وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی و سازمان اطلاعات سپاهپاسداران هم در بیانیههای جداگانهای نسبت به ادامه این تظاهرات هشدار دادهاند.
در سوی دیگر، ترامپ تهدید کرد در صورت سرکوب خونین، آمریکا واکنش سخت نشان میدهد و رهبران برخی کشورهای اروپایی نیز از معترضان حمایت کردند.
این شب چرا «تاریخی» توصیف میشود؟ آیا حکومت در حال تکرار سناریوی ۹ دی ۱۳۸۸ با بسیج طرفداران خود است؟ اگر مردم امشب دوباره و با جمعیتی بیشتر به خیابانها بیایند، چه تهدیدی برای حکومت ایجاد میشود؟ و اگر حضور معترضان مهار شود، سرنوشت این رویارویی در روزهای آینده چه خواهد بود؟
پاسخ همه این پرسشها، همراه با جزئیات کامل مواضع، واکنشها و سناریوهای پیش رو، در این گزارش آمده است. برای درک بهتر آنچه امشب در ایران در جریان است، این گزارش را بخوانید.
ایران از شب گذشته وارد وضعیتی کمسابقه شده است؛ وضعیتی که در آن ارتباط داخل و خارج کشور تقریبا بهطور کامل قطع شده و کشور به دژی بسته تبدیل شده که نه صدای درون آن به بیرون میرسد و نه روایتهای مستقل بیرونی به داخل راه دارند.
اعتراضات که از حدود ۱۳ روز پیش و از بازار تهران آغاز شده، شب گذشته با دعوت شاهزاده رضا پهلوی برای حضور مردم در خیابانها، ابعاد گستردهتری به خود گرفت و ایرانیان در شمار زیادی از شهرها بهطور گسترده تجمع کردند؛ حضوری که دونالد ترامپ آن را «بیش از یک میلیون نفر» توصیف کرده و از آن بهعنوان یکی از بزرگترین تجمعات تاریخ معاصر ایران یاد کرده است.
کشوری در خاموشی اطلاعاتی؛ قطع اینترنت، قطع روایت
از حدود ساعت ۸ شب گذشته، اینترنت در تهران و بسیاری از شهرهای ایران بهطور کامل قطع شده است. امروز حتی سایتهای داخلی ایران نیز از خارج کشور قابل دسترسی نیستند و ارتباط شهروندان داخل کشور با جهان بیرون عملا از بین رفته است. در همین حال امکان ارتباط تلفنی هم از داخل با خارج از کشور قطع شده است. امروز حتی با استفاده از VPN نیز دسترسی به سایتهای داخلی ایران از خارج کشور ممکن نیست.
نهاد NetBlocks اعلام کرده دادههای زنده این شبکه نشان میدهد اتصال به چندین ارائهدهنده خدمات اینترنتی در نقاط مختلف ایران بهکلی مختل شده است؛ وضعیتی که امکان دریافت اطلاعات مستقل را تقریبا ناممکن کرده است.
تنها منبع خبری قابل دسترس در داخل ایران کانال تلگرامی خبرگزاری صدا و سیماست که با روایت کاملا حکومتی در حال پخش خبر است.
شب سرنوشت یا شب مهار؟ دو سناریو، یک نقطه عطف
ناظرانی که اخبار ایران را از نزدیک دنبال میکنند، امشب را یک شب تاریخی برای ایران میدانند.
خبرهایی که از طریق خبرگزاری صدا و سیما منتشر شده، نشانههایی از بسیج سازمانیافته طرفداران حکومت را مطرح میکند؛ الگویی که یادآور رویدادهای ۹ دی ۱۳۸۸ است، زمانی که حکومت با آوردن حامیان خود به خیابانها و با پشتیبانی نیروهای امنیتی و انتظامی، عملا به اعتراضات پس از انتخابات آن سال پایان داد. اکنون نیز گزارشها و شواهد حکایت از برنامهریزی مشابه برای جلوگیری از حضور معترضان دارد.
اگر مردم امشب، بار دیگر و با جمعیتی بیشتر به خیابانها بیایند، این حضور میتواند به تهدیدی جدی برای حکومت ایران تبدیل شود.
در مقابل، اگر حکومت موفق شود با بسیج طرفداران خود و با اتکا به نیروهای امنیتی و انتظامی مانع حضور گسترده معترضان شود، نگاهها به روزهای بعد دوخته خواهد شد؛ روزهایی که میتواند سرنوشت رویارویی میان معترضان و حکومت را روشنتر کند.
تهدید مستقیم ترامپ و پیشبینی آینده حکومت ایران و آیتالله خامنهای
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در گفتگو با فاکس نیوز تایید کرده که خامنهای دنبال جایی برای خارج شدن از کشور است. او همچنین گفته: «حکومت ایران ممکن است در آستانهی فروپاشی باشد و اگر به سمت معترضان شلیک کند، آمریکا آنها را میزند.»
از سوی دیگر ترامپ با بازنشر تصاویر اعتراضات شامگاه پنجشنبه در مشهد نوشت: «دومین شهر بزرگ ایران تحت کنترل معترضان است.» او تاکید کرد «بیش از یک میلیون نفر تجمع کردهاند» و مدعی شد نیروهای حکومتی شهر را ترک کردهاند.
رئیسجمهور آمریکا همچنین هشدار داده است که اگر معترضان از سوی نیروهای حکومتی کشته شوند، آمریکا «ضربهای بسیار سخت» وارد خواهد کرد و تاکید کرده اعتراضات ایران را «کاملا از نزدیک» دنبال میکند.
هشدار صریح آیتالله خامنهای به معترضان: جمهوری اسلامی کوتاه نخواهد آمد
در همین حال آیتاالله خامنهای رهبر جمهوری اسلایم صبح امروز (به وقت ایران) در دومین واکنش خود به اعتراضات، با لحنی تند هشدار داد که جمهوری اسلامی «در مقابل تخریبگران کوتاه نخواهد آمد».
او با اشاره به خسارتهای واردشده در تهران، معترضان را «تخریبگر» خواند و از حمایت ترامپ از معترضان بهشدت انتقاد کرد. رهبر ایران گفت آمریکا «طرف افراد مضر» را گرفته و تاکید کرد که جمهوری اسلامی در برابر این اقدامات عقبنشینی نخواهد کرد.
رهبر ایران همچنین دونالد ترامپ را یکی از «مستکبران عالم» خواند که مانند «فرعون و نمرود و رضاخان و محمدرضا در اوج غرور سرنگون» خواهد شد.
دعوت شاهزاده رضا پهلوی به ادامه حضور خیابانی و تاکید بر نقش جمعیت
شاهزاده رضا پهلوی که تجمعات شب گذشته به دعوت اوانجام شده، در پیامی از حضور گسترده مردم در اعتراضات شب گذشته قدردانی کرد و گفت «جمعیت انبوه باعث عقبنشینی نیروهای سرکوب میشود».
او با اشاره به قطع اینترنت تاکید کرد که با وجود محدودیتهای ارتباطی، معترضان خیابانها را ترک نخواهند کرد و از رهبران میدانی خواست مسیرهای مختلف جمعیت را به هم متصل کنند.
او پیشتر خواستار حضور مردم در روزهای پنجشنبه و جمعه شب شده بود.
بیانیههای نهادهای امنیتی و انتظامی: هشدار درباره ادامه اعتراضات
در همین حال دبیرخانه شورای امنیت ملی ایران در بیانیهای اعلام کرد اعتراضات اخیر اگرچه با مطالبات اقتصادی آغاز شده، اما به گفته این نهاد «با هدایت و برنامهریزی اسرائیل به سمت ایجاد ناامنی» سوق داده شده است.
در این بیانیه آمده است: «در پاسخ به خواست آحاد جامعه برای برقراری نظم و امنیت، با تخریب گران مسلح و مُخلّانِ آرامش و امنیت هموطنان و همچنین باهرگونه تعرض به مراکز نظامی، انتظامی یا حاکمیتی، برخورد قاطع و قانونیِ لازم خواهد شد.»
وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران هم با صدور بیانیههای جداگانهای درباره ادامه اعتراضات هشدار دادهاند.
چند ساعت تا لحظه تعیینکننده؛ حساسترین شب پس از ۱۳۵۷
اکنون تنها چند ساعت تا لحظهای مانده که بسیاری آن را تاریخی میدانند؛ شبی که از سال ۱۳۵۷ تاکنون، ایران تا این حد حساس و برای حکومت تا این اندازه تهدیدکننده نبوده است.
در حالی که کشور در خاموشی اطلاعاتی فرو رفته، آنچه در خیابانها رخ میدهد میتواند مسیر اعتراضات و آینده رویارویی میان معترضان و حکومت را تغییر دهد.
