بعد از ۱۴ سال جنگ، صدها هزار کشته و یک کشور ویران، سقوط بشار اسد برای میلیونها سوری مثل باز شدن پنجرهای باریک بود؛ پنجرهای به سمت خانه.
آمارها نشان میدهد بیش از ۱.۳ میلیون نفر از کشورهای مختلف از جمله کانادا به سوریه برگشتهاند. اما خیلیها میگویند برگشتن، از رفتن سختتر بوده است.
چهار سوری-کانادایی در گفتوگو با CBC News از تجربهای گفتهاند که میان اشک، شوک و امید در نوسان است.
خانم Muzna Dureid و آقای Mustafa Alio در دسامبر ۲۰۲۴ همراه پسر یکسالهشان از مرز اردن وارد سوریه شدند. Alio که از سال ۲۰۰۷ در کانادا زندگی میکرد، پس از ۱۴ سال به Latakia برگشت و برای نخستین بار بر سر مزار پدرش که در ۲۰۱۷ درگذشته بود نشست.
او میگوید شهرش مثل برخی مناطق دیگر کاملا نابود نشده، اما سالها جنگ آن را در زمان متوقف کرده است؛ باشگاه ورزشی دوران نوجوانیاش بدون هیچ تعمیر و تغییری باقی مانده بود.
همسر او Dureid که در ۲۰۱۶ به کانادا آمده بود، به محله کودکیاش Al-Qadam در Damascus رفت؛ جایی که تقریبا هیچ ساختمانی سر پا نبود. او میان آوارها تکهای از سنگ مرمر آشپزخانه خانهشان و حتی قوطیهای ویتامین کاسکو را پیدا کرد که در سالهای محاصره برای خانوادهاش فرستاده بود.
او میگوید باور کردن اینکه آدمها رفتهاند و خانهها دیگر نیستند، سختترین بخش ماجرا بوده است.
این زوج زندگی خود در مونترال را ترک کردهاند. Alio همچنان از راه دور در حوزه حمایت از پناهندگان کار میکند و Dureid به دنبال کار در سوریه است.
به گفته آنها، سقوط رژیم پایان بحران نیست، بلکه آغاز بازسازی دشوار است.
آقای Gamal Mansour، استاد و دانشجوی دکترا در دانشگاه تورنتو، پس از سقوط اسد به دمشق رفت. او میگوید دیدن خیابانهایی بدون تصاویر اسد حس آزادی داشت، اما تخریب گسترده زیرساختها و فشار اقتصادی، شور اولیه را کاهش داده است.
آقای Amrou Nayal، ساکن میسیساگا نیز پس از ۱۶ سال به سوریه بازگشت و در سفری طولانی از نقاط مختلف کشور دیدن کرد.
او میگوید بسیاری از محلهها غیرقابل شناسایی شدهاند و خانه کودکیاش در ۲۰۱۶ تخریب شده بود.
او فعلا به دلیل شغل همسرش و آینده دختر ۵ سالهشان در کانادا مانده، اما امیدوار است روزی برای بازسازی کشورش برگردد.
روایت این چهار نفر، داستانی آشنا برای بسیاری از مهاجران است؛ دلتنگی برای ریشهها، در برابر واقعیتی که دیگر شبیه گذشته نیست.
