خبرهای پراکنده و گاه نگرانکنندهای که در روزهای اخیر درباره تعطیلی صرافی آپادانا در نورث ونکوور و نرسیدن پول بعضی مشتریان در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشد، حالا پای این ماجرا را به رسانههای کانادا باز کرده است.
روزنامه National Post در گزارشی درباره این صرافی نوشته صدها مشتری پس از توقف ناگهانی سپردهها، برداشتها و تراکنشها خواستار پاسخگویی صرافی شدهاند.
حمیدرضا کریمی، مالک آپادانا که نام او برای ایرانیان ساکن تورنتو هم آشناست، میگوید بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ مشتری در مجموع ۴ تا ۵ میلیون دلار طلب دارند؛ با این حال، بعضی مشتریان معتقدند تعداد افراد و میزان بدهی ممکن است بیشتر باشد.
آتش یادآور میشود آقای کریمی در سالهای دورتر در تورنتو چند صرافی از جمله پرسیکا، تاج، کیش و نیز رستوران شبستان را داشت.
در این گزارش، مسعود نظری، یکی از مشتریان، از دریافت نکردن حدود ۲۲ هزار دلار از ارث خود گفته و حمیدرضا کریمی، مالک آپادانا، نیز درباره مشکلات انتقال پول از ایران، استفاده از دبی به عنوان واسطه و کمبود نقدینگی صرافی توضیح داده است.
اما سوالهای مهمی مطرح است:
- چرا انتقال پول میان ایران و کانادا به شبکههای غیررسمی و واسطههایی مانند دبی وابسته است؟
- چرا نام آپادانا در فهرست Fintrac دیده نمیشود، در حالی که مالک میگوید کسبوکارش ثبت شده است؟
- و مشتریانی که پول خود را از دست دادهاند، برای بازگرداندن سرمایهشان چه راهی دارند؟
پلیس نورث ونکوور نیز دریافت شکایتهایی درباره کلاهبرداری و آغاز تحقیقات در این پرونده را تایید کرده است. گزارش National Post همچنین به خلاءهای نظارتی در صنعت خدمات انتقال پول و نبود بیمه سپرده برای این کسبوکارها میپردازد.
برای اینکه بدانید ماجرای آپادانا از کجا شروع شد، مالک چه توضیحی درباره سرنوشت پول مشتریان داده و آنها برای بازگرداندن سرمایه خود چه میکنند، ترجمه گزارش National Post را بخوانید.
صدها مشتری یک صرافی در نورث ونکوور که در زمینه انتقال پول میان کانادا و ایران فعالیت میکند، پس از آنکه این شرکت ناگهان همه سپردهها، برداشتها و تراکنشها را متوقف کرد، خواستار پاسخگویی شدهاند.
خبرنگاران ما این هفته به محل این صرافی مراجعه کردند؛ جایی که دهها مشتری، پارکینگ مقابل صرافی آپادانا واقع در شماره ۱۷۰۵ خیابان Marine Dr را پر کرده بودند. آنها سپس وارد دفتر شدند تا از مالک کسبوکار توضیح بخواهند. بعضی از آنها گفتند پولی را که برای پرداخت هزینههای خانه، شهریه و خدمات درمانی منتظر دریافتش بودند، دریافت نکردهاند.
مالک این کسبوکار تایید کرده است که بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ مشتری، در مجموع بین ۴ تا ۵ میلیون دلار طلب دارند.
محدودیتهای انتقال پول میان کانادا و ایران
این پرونده تصویری از شرایطی ارائه میدهد که اعضای جامعه ایرانیان خارج از کشور به دلیل محدودیتهای موجود نمیتوانند برای ارسال یا دریافت پول از ایران از موسسات مالی اصلی و رسمی استفاده کنند. این ماجرا همچنین شکافهای موجود در نظارت بر کسبوکارهای خدمات انتقال پول در بریتیش کلمبیا را برجسته میکند.
مسعود نظری که منتظر دریافت حدود ۲۲ هزار دلار از بخشی از ارث خود بود و قرار بود این پول را برای هزینههای خانواده استفاده کند، گفت: «حالا پشیمانم. باید عاقلانهتر عمل میکردم. اما زندگی پرمشغله است.»
او ادامه داد: «آدم اعتماد میکند که یک مجوز روی دیوار نصب شده و این کسبوکار در یک خیابان اصلی در نورث ونکوور قرار دارد. همهچیز جلوی چشم مردم است.»
او اضافه کرد: «من یکی از بازندههای معمولی هستم که ۲۲ هزار دلار از دست دادهام.» به گفته او، یکی از دوستانش صدها هزار دلار از دست داده است.
او گفت: «مردم پول میفرستند یا دریافت میکنند چون به کانادا مهاجرت میکنند، یا برای پرداخت شهریه و هزینههای پزشکی پول میفرستند. مادر یک زن جوان در بیمارستان است و او باید صورتحسابها را پرداخت کند. او از بستگانش خواسته بود برایش پول بفرستند و حالا پول از بین رفته است.»
کانادا در سال ۲۰۲۵ به بسیاری از کشورهای دیگر پیوست و تحریمهای اقتصادی علیه ایران اعمال کرد. این تحریمها باعث شده است صرافیهای کانادا راه مستقیمی برای انتقال پول به ایران یا دریافت پول از آن نداشته باشند. به همین دلیل، آنها به شبکههای غیررسمی متکی هستند که در یک کشور ثالث، ارز ایران را خرید و فروش میکنند.
استفاده صرافیها از دبی برای انتقال پول
حمیدرضا کریمی مالک آپادانا، به خبرنگار ما گفت که مانند بیشتر کسبوکارهای خدمات انتقال پول که پرداختهای شخصی به ایران و از ایران را تسهیل میکنند، او نیز از یک شریک مورد اعتماد در دبی استفاده میکند.
او گفت: «ما پول را از ایران به دبی منتقل میکنیم و از آنجا به اینجا میآوریم. به دلیل برخی مشکلات، بهویژه تحریمها، دفتر دبی که با آن کار میکردیم نتوانست پول ما را در آنجا پرداخت کند. این بخشی از مشکل ما بود. مشکلات دیگری هم داشتیم. به جایی رسیدم که نقدینگی کافی برای بازگرداندن پول مردم نداشتم.»
کریمی گفت تلاش کرده بود با گرفتن وامهای کوتاهمدت از مشتریان و پرداخت سود به آنها شرایط را مدیریت کند، اما در نهایت این راهکار هم کافی نبود و او در آخر هفته فعالیتهای صرافی را متوقف کرد.
او ابتدا قصد داشت اعلام ورشکستگی کند، اما پس از روبهرو شدن با جمعیت مشتریان خشمگین، اکنون با کمیتهای از آنها همکاری میکند تا داراییهای خود را مشخص کند و به نحوی راهی برای بازپرداخت پول آنها پیدا کند.
Dina Ser، مدیر صرافی حافظ که یکی از باسابقهترین صرافیهای نورث ونکوور است، گفت ۹۰ درصد کسبوکارهای خدمات انتقال پول مانند صرافی او، از دبی در امارات متحده عربی به عنوان یک مرکز مالی برای خرید و فروش ریال ایران استفاده میکنند.
او گفت شرکت خودش نیز با نوسانات بازار مواجه بوده است، اما مسئولیت کسبوکارهای خدمات انتقال پول این است که میزان ذخایر مالی و شرکای خود را بشناسند و ریسکهای مربوط به مشتریان را مدیریت کنند.
Ser گفت مدتهاست خواستار مقررات بیشتر برای این بخش بوده است، زیرا برای راهاندازی یک کسبوکار خدمات انتقال پول در کانادا موانع چندانی وجود ندارد.
قوانین و نظارت بر کسبوکارهای انتقال پول
با وجود اینکه این شرکتها میتوانند مبالغ هنگفتی پول را جابهجا کنند، ولی آنها تحت پوشش بیمه فدرال سپردهها قرار ندارند؛ حمایتی که برای اتحادیههای اعتباری Credit Unions و بانکها وجود دارد.
کسبوکارهای خدمات انتقال پول موظف هستند در Fintrac، نهاد فدرالی که بر تراکنشهای مربوط به بانکها، مشاوران املاک، کازینوها و خدمات انتقال پول نظارت میکند، ثبت شوند. کسبوکارهای ثبتشده در Fintrac، از جمله موظف هستند اصل «مشتری خود را بشناسید» را رعایت کنند؛ یعنی هویت مشتریان را تایید کنند و تراکنشهای بزرگ را گزارش دهند.
جستوجو در فهرست Fintrac نشان میدهد Hafez Exchange در این سامانه ثبت شده است، اما نامی از Apadana یا آدرس آن در نورث ونکوور در این فهرست دیده نمیشود. با این حال، کریمی میگوید کسبوکارش ثبت شده است.
همانطور که Postmedia اوایل این ماه گزارش داده بود، دولت بریتیش کلمبیا در سال ۲۰۲۳ قانونی را تصویب کرد که با هدف مبارزه با پولشویی، نظارت بر کسبوکارهای خدمات انتقال پول را در نظر داشت. با این حال، مقرراتی که قرار است قوانین و مجازاتها را مشخص کنند هنوز تدوین نشدهاند و هیچ مهلتی نیز برای تکمیل آنها تعیین نشده است.
پلیس کانادا در نورث ونکوور، که در آخر هفته و همزمان با تجمع مشتریان مقابل صرافی آپادانا بر اوضاع نظارت داشت، در ایمیلی تایید کرد که شکایتهایی درباره کلاهبرداری دریافت کرده و تحقیقات در مراحل اولیه قرار دارد.
اعتراض مشتریان و پیگیری داراییهای مالک
این هفته فضای متشنجی در محل حاکم بود و برخی مشتریان آپادانا به کریمی، مالک صرافی، توهین کردند و ضمن انتقاد از اقدامات او، توضیحاتش را زیر سوال بردند.
زنی به نام صبا که خواسته نام کامل او منتشر نشود، گفت: «او تا چند روز پیش هنوز از ما پول میگرفت. میدانست قرار است ورشکست شود، اما با این حال همچنان پول میگرفت و میگفت بدهیهایی دارد که باید پرداخت کند.»
مرد دیگری به نام سعید که او نیز خواست نام کاملش منتشر نشود، گفت تصور میکند میزان بدهی و تعداد مشتریان درگیر این ماجرا ممکن است بیشتر از رقمی باشد که مالک اعلام کرده است، زیرا بیش از ۴۰۰ نفر به یکی از گروههای واتساپ پیوستهاند.
او گفت: «سوال این است که این همه پول ما کجاست؟»
او افزود سال گذشته نیز وضعیت مشابهی در یک صرافی دیگر در نورث ونکوور که برای انتقال پول به ایران و از ایران فعالیت میکند، رخ داده بود.
او در آن صرافی و همچنین در آپادانا پول از دست داده است.
او گفت: «این اتفاق مرتب تکرار میشود، چون قوانین مناسبی برای این کار نداریم.»
مشتریان آپادانا در حال جمعآوری اطلاعات درباره افرادی هستند که طلبکارند و میزان طلب هر کدام را مشخص میکنند. آنها همچنین درباره سایر کسبوکارهای کریمی در ونکوور تحقیق میکنند که به گفته خود او شامل یک آرایشگاه، یک کافه و یک شرکت اجاره قایق تفریحی است.
مشتریان همچنین در حال بررسی داراییهای ملکی او هستند تا ببینند آیا راهی برای جبران بخشی از زیانهای خود وجود دارد یا نه.
