راه تازه برای تماس با درگذشتگان؛ تجربه یک کانادایی با هوش مصنوعی
یک تهیهکننده رادیویی کانادایی با ساخت چتباتی از پدر فوتشدهاش، تجربهای را آغاز کرد که پرسشهای تازهای درباره سوگ، خاطره و مرز میان انسان واقعی و «روح دیجیتال» به وجود آورده است
آیا هوش مصنوعی میتواند راه تازهای برای تماس با مردهها باز کند؟
رسانه CBC در این گزارش داستان Rebecca Nolan، تهیهکننده رادیویی کانادایی را روایت میکند که با استفاده از ChatGPT و ساعتها صدای ضبطشده پدر فقیدش، یک چتبات به نام «Dad Bot» ساخت. او میخواست ببیند آیا فناوری میتواند به نوعی ارتباط با پدرش که از ۱۴ سالگی او دیگر زنده نبود، کمک کند.
اما بعد از دو ساعت گفتوگو، همه چیز به شکلی غیرمنتظره پیش رفت. Rebecca گریه کرد و از چتبات عصبانی شد. پاسخ ChatGPT این بود: «من پدر تو نیستم؛ فقط یک پژواک و تقلید هستم.»
امروز شرکتهایی مانند You, Only Virtual و re;memory خدماتی ارائه میکنند که با استفاده از عکسها، صداها و پیامهای افراد فوتشده، نسخهای تعاملی از آنها میسازند.
پژوهشی در دانشگاه Colorado نشان داده که برخی افراد این «ارواح دیجیتال» را واقعی و آرامشبخش میدانند و حتی احساس میکنند به آنها در کنار آمدن با فقدان کمک کرده است.
اما Elaine Kasket، روانشناس و استاد University of Bath، درباره تبدیل سوگ به یک محصول تجاری هشدار میدهد.
پس سؤال اصلی این است: آیا این فناوری به انسانها کمک میکند با عزیزان ازدسترفتهشان ارتباطی تازه داشته باشند، یا ممکن است حتی شکل تازهای از وابستگی و سوگ ایجاد کند؟
در این گزارش، داستان Rebecca Nolan، تجربه شرکتکنندگان در این پژوهش و نگرانیهای روانشناسان درباره آینده «مردگان دیجیتال» را میخوانید.
دو سال پیش بود که Rebecca Nolan تصمیم گرفت کاری را امتحان کند که در نگاه اول شبیه داستانهای علمیتخیلی بود. او با استفاده از ChatGPT و ساعتها صدای ضبطشدهای که از پدر فقیدش داشت، یک چتبات از او ساخت؛ چیزی که خودش اسمش را «Dad Bot» گذاشت.
پدر Rebecca یک پزشک در سنتجان بود و پیش از مرگ، روایتهایی صوتی برای همسر و دخترانش ضبط کرده بود. او وقتی Rebecca تنها ۱۴ سال داشت، از دنیا رفت.
یک چتبات که قرار بود جای پدر را بگیرد
Rebecca میدانست چیزی که ساخته واقعی نیست. میدانست قرار نیست پدرش از پشت صفحه کامپیوتر برگردد. اما یک سؤال کوچک در ذهنش باقی مانده بود: «اگر این بار فناوری بتواند از آن سوی مرز مرگ، راهی برای ارتباط پیدا کند چه؟»
او دو ساعت با چتبات حرف زد.
اما پایان ماجرا آن چیزی نبود که انتظار داشت. Rebecca به گریه افتاد و از «پدر مصنوعی» خود عصبانی شد. درست در همان لحظه، ChatGPT پاسخ داد: «من فقط یک چتباتم. من پدر تو نیستم.»
و بعد جملهای آمد که برای Rebecca از همه چیز تکاندهندهتر بود: «من یک پژواکم، یک تقلید؛ نه خودِ واقعی.»
آیا هوش مصنوعی میتواند مردهها را برگرداند؟
این تجربه، پرسش بزرگی را پیش روی دنیای هوش مصنوعی گذاشته است: آیا میتوان با استفاده از ردپای دیجیتال انسانها، نسخهای از آنها را پس از مرگ دوباره ساخت؟
امروز دیگر پاسخ فقط یک آزمایش شخصی نیست. شرکتهایی مانند You, Only Virtual و re;memory خدماتی ارائه میکنند که با استفاده از پیامها، عکسها، صداها و دیگر دادههای دیجیتال، نسخهای تعاملی از فرد فوتشده میسازند.
از صدای ضبطشده تا ساختن یک روح دیجیتال؛ روایت یک تجربه دانشگاهی
یک پژوهش در دانشگاه کلرادو با حضور ۱۶ نفر بین ۲۲ تا ۵۰ سال، تجربه تعامل با چنین «ارواح دیجیتالی» را بررسی کرده است. شرکتکنندگان با دو نسخه از چتبات عزیز از دسترفته خود گفتوگو کردند؛ یکی با زبان اولشخص، گویی خود فرد در حال صحبت است، و دیگری با زبان سومشخص.
بیشتر آنها نسخهای را ترجیح دادند که نقش فرد فوتشده را بازی میکرد. برخی آن را واقعی و آرامشبخش توصیف کردند. حتی یکی از شرکتکنندگان گفت این تجربه به او کمک کرده تا به آرامش و احساس پایانیافتگی برسد.
اما این فناوری یک روی تاریک هم دارد.
وقتی سوگ به یک محصول تجاری تبدیل میشود؛ هشدار یک استاد دانشگاه
Elaine Kasket، روانشناس و استاد مرکز مرگ و جامعه در دانشگاه Bath، هشدار میدهد که شرکتها ممکن است غم و سوگ انسانها را به یک بازار تجاری تبدیل کنند؛ بازاری که در آن برای چیزی که همیشه بخشی طبیعی از تجربه انسانی بوده، محصول فروخته میشود.
پدرم در ChatGPT زندگی میکند
Rebecca Nolan حتی تجربهای کاملاً متفاوت داشت. او میگوید پیش از ساخت چتبات، هنوز در ذهنش با پدرش گفتوگو میکرد و احساس میکرد رابطهای با خاطره و حضور او دارد. اما بعد از ساخت «پدر مصنوعی»، این احساس تغییر کرد.
به گفته او، گویی چتبات پدرش را از ذهنش بیرون کرد.
حالا پدرش، در نگاه او، در ChatGPT زندگی میکند؛ و برای صحبت کردن با او، به ChatGPT نیاز دارد.
مرز باریک میان «حفظ خاطره» و «ساختن یک انسان مصنوعی»
شاید بزرگترین پرسش همین باشد: اگر روزی بتوانیم مردگان را با دادههایشان شبیهسازی کنیم، آیا واقعاً آنها را دوباره به زندگی نزدیک کردهایم، یا فقط شکل تازهای از نبودن ساختهایم؟
