نه زندان و نه دیپورت؛ حکم جنجالی دادگاه انتاریو برای راننده مهاجری که با ورک پرمیت در کانادا بود

ظهر سرد ۱۲ دسامبر ۲۰۲۱، بزرگراه ۱۰۲ در نزدیکی Thunder Bay در ۱۴۰۰ کیلومتری شمال غربی تورنتو آرام به نظر می‌رسید. سه کامیون و یک SUV قرمز، پشت سر هم در حرکت بودند. چند ثانیه بعد، همه چیز به صحنه‌ای تبدیل شد که زندگی چند خانواده را برای همیشه عوض کرد.

Michel Pharand، راننده یکی از کامیون‌ها، کشته شد. Marie-Paule Landry که کنار او نشسته بود، با شکستگی لگن و آسیب‌های شدید زنده ماند. و در مرکز این پرونده، مردی قرار داشت که هزاران کیلومتر دورتر از خانه‌اش، با ورک پرمیت در کانادا زندگی می‌کرد: Ajitpal Singh، راننده کامیون ۳۳ ساله اهل هند.

اما چیزی که این پرونده را به یکی از بحث‌برانگیزترین احکام قضایی هفته‌های اخیر در کانادا تبدیل کرده، فقط تصادف نیست؛ بلکه تصمیم قاضی برای جلوگیری از دیپورت شدن اوست.

 

چند ثانیه که همه‌چیز را تغییر داد

طبق اسناد دادگاه، Ajitpal Singh پشت سر کامیونی حرکت می‌کرد که راننده آن محمد احمد بود. جلوتر از آنها نیز یک SUV قرمز در حرکت بود که راننده آن قصد داشت وارد پارکینگ فروشگاه Wildwood Variety شود.

راننده SUV وقتی در آینه دید کامیون پشت سرش سرعت کم نمی‌کند، ناگهان به سمت راست پیچید تا از برخورد فرار کند. همان لحظه، محمد احمد ترمز شدیدی گرفت. کامیون او کنترلش را از دست داد و به اصطلاح jackknife شد؛ یعنی تریلی به شکل قیچی وارد لاین مخالف شد.

در همین لحظه، Singh که بیش از حد به کامیون جلویی نزدیک بود، فرصت کافی برای واکنش نداشت. او هم ترمز کرد، اما دیر شده بود. کامیونش به پشت کامیون احمد برخورد کرد و آن را بیشتر به داخل مسیر روبه‌رو هل داد؛ درست به سمت خودروی SUV قرمز Michel Pharand.

برخورد مرگبار بود.

دادگاه بعداً اعلام کرد که رفتار Singh «خطرناک» بوده، چون فاصله ایمنی را رعایت نکرده بود. اما هم دادستان و هم وکیل مدافع قبول داشتند که او مستقیماً باعث مرگ Michel Pharand نشده است.

 

مهاجری که با ویزای تحصیلی آمد و راننده کامیون شد

Ajitpal Singh در سال ۲۰۱۸ با ویزای تحصیلی وارد کانادا شد. بعد از پایان تحصیل، ورک پرمیت گرفت و ابتدا به‌عنوان مکانیک کار کرد. بعدتر گواهینامه رانندگی کامیون گرفت و به منیتوبا رفت تا در صنعت حمل‌ونقل کار کند؛ صنعتی که سال‌هاست با کمبود راننده روبه‌روست و تعداد زیادی از مهاجران تازه‌وارد را جذب کرده است.

اما حالا همان ورک پرمیت، به مهم‌ترین بخش پرونده او تبدیل شده بود.

اگر Singh محکومیت کیفری می‌گرفت، طبق قوانین مهاجرت کانادا، به‌عنوان تبعه خارجی بدون حق اعتراض، می‌توانست مستقیماً دیپورت شود؛ چون اقامت دائم PR نداشت.

وکیل او در دادگاه گفت موکلش از همان ابتدا می‌دانست که اعتراف به جرم ممکن است پیامد مهاجرتی داشته باشد. حتی برای تمام جلسات دادگاه نیز مترجم Punjabi حضور داشت.

 

دادستان: فقط دیپورت نشدن نباید دلیل تخفیف باشد

دادستان پرونده استدلال کرد که اگر دادگاه به خاطر احتمال دیپورت شدن، محکومیت کیفری صادر نکند، عملاً «سیستم قضایی دوگانه» ایجاد می‌شود؛ سیستمی که در آن مهاجران و شهروندان کانادایی، مجازات متفاوتی دریافت می‌کنند.

دادستان خواستار محکومیت رسمی، جریمه ۳ هزار دلاری و ممنوعیت دو ساله رانندگی شده بود.

او گفت راننده‌های کامیون در جاده‌های کانادا مسئولیت بسیار سنگینی دارند و این پرونده باید پیام بازدارنده‌ای برای دیگر رانندگان تجاری داشته باشد.

 

قاضی: دیپورت شدن، مجازاتی بسیار سنگین‌تر است

اما قاضی Stephen Wojciechowski نظر دیگری داشت.

او در حکم خود نوشت که دیپورت شدن برای Singh «مجازاتی نامتناسب» با جرم او خواهد بود؛ به‌ویژه چون دادگاه پذیرفته بود که رفتار او مستقیماً باعث مرگ قربانی نشده است.

قاضی همچنین به چند نکته اشاره کرد:

• Singh از سال ۲۰۱۸ در کانادا زندگی کرده بود
• سابقه کیفری نداشت
• بعد از تصادف دچار تروما شده بود و می‌گفت صحنه‌های تصادف مدام در ذهنش زنده می‌شود
• بیش از ۱۰۰ ساعت خدمات اجتماعی انجام داده بود
• دیگر رانندگی کامیون را کنار گذاشته بود
• به گفته دادگاه، به فعالیت‌های مذهب و اجتماعی روی آورده بود

در نهایت، دادگاه برای او Absolute Discharge صادر کرد؛ یعنی بدون ثبت محکومیت کیفری.

اما حکم بدون مجازات هم نبود:

• ممنوعیت رانندگی به مدت ۸ سال
• پرداخت ۱۰ هزار دلار به Marie-Paule Landry، سرنشین  SUV قرمز

و مهم‌تر از همه: جلوگیری از دیپورت شدن.

 

خانواده قربانی هنوز با درد زندگی می‌کنند

در جلسات دادگاه، Marie-Paule Landry از زندگی‌ای گفت که بعد از آن روز هرگز به حالت عادی برنگشته است.

او گفت شریک زندگی‌اش را از دست داده؛ کسی که با او سفر می‌کرد، حرف می‌زد و آینده‌اش را تصور کرده بود. دخترش Karine Bédard نیز درباره درد مادرش و تأثیر این حادثه بر سه فرزند کوچک خانواده صحبت کرد.

یکی از اعضای خانواده گفته بود شنیدن خبر مرگ Michel Pharand «مثل این بود که کسی قلبش را از سینه بیرون بکشد.»

 

پرونده‌ای که دوباره بحث مهاجرت و عدالت را داغ کرد

این حکم حالا در کانادا بحث بزرگی ایجاد کرده است.

منتقدان می‌گویند مهاجری که با ورک پرمیت در کانادا بوده و به رانندگی خطرناک اعتراف کرده، نباید فقط برای جلوگیری از دیپورت شدن از محکومیت کیفری معاف شود.

در مقابل، بعضی حقوقدانان می‌گویند قوانین مهاجرت برای افراد دارای ورک پرمیت یا ویزای موقت، گاهی پیامدهایی بسیار سنگین‌تر از خود مجازات کیفری ایجاد می‌کند؛ موضوعی که قاضی هم دقیقاً به آن اشاره کرده است.

جالب اینکه سال گذشته Michelle Rempel Garner، نماینده محافظه‌کار پارلمان، لایحه‌ای ارائه کرده بود تا قضات نتوانند وضعیت مهاجرتی متهمان را در صدور حکم در نظر بگیرند؛ اما این لایحه در پارلمان شکست خورد.

حالا پرونده Ajitpal Singh دوباره همان سوال قدیمی را به مرکز بحث‌ها آورده است:

آیا در کانادا، عدالت برای همه یکسان اجرا می‌شود؟ یا وضعیت مهاجرتی افراد می‌تواند سرنوشت پرونده را تغییر دهد؟