سپاه پاسداران چگونه به یکی از قدرتمندترین نهادهای ایران تبدیل شد؟ گزارش امروز روزنامه Toronto Star
روزنامه Toronto Star در شماره امروز خود در گزارشی به بررسی این موضوع پرداخته که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی چگونه از دل انقلاب ۱۹۷۹ ایران بیرون آمد و به یکی از قدرتمندترین نهادهای نظامی، امنیتی و اقتصادی در ساختار حکومت ایران تبدیل شد؛ نهادی که مستقیما به آیتالله خامنهای پاسخ میدهد و نقش محوری در سیاست داخلی و خارجی ایران دارد.
سپاه پاسداران پس از انقلاب ایران با هدف حفاظت از نظام جدید شکل گرفت و در کنار ارتش رسمی فعالیت خود را آغاز کرد. جنگ هشتساله ایران و عراق، جایگاه این نیرو را تقویت کرد و پس از جنگ، با حمایت رهبر جمهوری اسلامی، سپاه وارد حوزههای گسترده اقتصادی شد. امروز این نهاد مالک یا ادارهکننده پروژههای عظیم عمرانی، بنادر و شبکههای مخابراتی در چارچوب قرارگاههایی از جمله خاتم الانبیا است.
در حوزه منطقهای، نیروی قدس سپاه نقش کلیدی در شکلگیری آنچه ایران «محور مقاومت» مینامد داشته است؛ از حمایت از حزبالله در لبنان و حوثیها در یمن گرفته تا پشتیبانی از دولت بشار اسد در سوریه.
مقامات آمریکایی سپاه را متهم میکنند که در آموزش و تسلیح گروههای شبهنظامی و عملیات برونمرزی نقش مستقیم داشته است.
سپاه همچنین بازوی اطلاعاتی مستقل خود را دارد و به گفته کشورهای غربی، در بازداشت دوتابعیتیها و افراد مرتبط با غرب نقش دارد؛ بازداشتهایی که اغلب به عنوان اهرم فشار سیاسی استفاده میشوند.
در همین حال جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل فشار بیسابقهای بر سپاه وارد کرده است. در جریان این جنگ، تعدادی از ژنرالهای ارشد سپاه کشته شدند و زرادخانههای موشکی و سیستمهای پدافندی تحت کنترل این نیرو آسیب جدی دیدند.
در داخل ایران، سرکوب اعتراضات عمدتا از طریق نیروی بسیج انجام میشود. گزارشها و ویدیوها نشان میدهد که این نیرو در اعتراضات اخیر با سلاح، باتوم و خشونت مستقیم علیه معترضان وارد عمل شده است.
این گزارش در حالی منتشر شده که اتحادیه اروپا روز گذشته سپاه پاسداران را به دلیل نقش آن در سرکوب اعتراضات، در فهرست گروههای تروریستی قرار داد؛ تصمیمی که بار دیگر توجه جهانی را به جایگاه و نفوذ این نهاد در ساختار قدرت ایران جلب کرده است.
