وقتی پناهجو فرصت دفاع ندارد؛ چالش قضایی در دادگاه فدرال کانادا علیه روند بازگرداندن پناهندگان
یک خانواده اهل هندوراس که برای دریافت پناهندگی به کانادا آمده بود، میگوید مأموران مرزی آنها را در موقعیتی قرار دادند که یا باید از یکدیگر جدا میشدند یا همگی به آمریکا بازمیگشتند؛ تصمیمی که در نهایت آنها را به بازداشتگاه مهاجرتی آمریکا و سپس اخراج به هندوراس رساند.
اکنون پرونده این خانواده به محور یک چالش در دادگاه فدرال کانادا تبدیل شده است. شورای پناهندگی کانادا و عفو بینالملل کانادا به همراه سه عضو این خانواده، از نحوه اجرای توافق «کشور ثالث امن» میان کانادا و آمریکا، به دادگاه فدرال کانادا Federal Court of Canada شکایت کردهاند.
آنها میگویند کانادا هنگام بازگرداندن پناهجویان، بررسیهای لازم درباره خطر بازداشت ناعادلانه، اخراج یا نقض جدی حقوق آنها را انجام نمیدهد.
بر اساس اسناد دادگاه، این خانواده در سال ۲۰۲۲ پس از تجربه خشونت گروههای تبهکار، تهدید به مرگ و اخاذی، خود را به آمریکا رساندند و درخواست پناهندگی دادند. آنها در مریلند زندگی میکردند، اما رسیدگی به پروندهشان چند بار به تعویق افتاد.
در مارچ ۲۰۲۵، پس از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، به خانواده اطلاع داده شد که درخواستهای پناهندگیشان لغو شده است؛ بدون آنکه فرصت رسیدگی قضایی یا ارائه توضیحات درباره دلایل فرارشان داشته باشند.
آنها سپس به کانادا آمدند، جایی که سه نفر از خواهر و برادرهای پدر خانواده زندگی میکنند. این موضوع میتوانست برای پدر و پسر ششساله او زمینه استفاده از استثناهای توافق «کشور ثالث امن» را فراهم کند.
اما در اپریل ۲۰۲۵، در مرز Fort Erie در انتاریو، مأموران مرزی اعلام کردند مادر خانواده به دلیل اینکه عضو نزدیک خانواده در کانادا ندارد، واجد شرایط ورود نیست. پدر نیز برای جلوگیری از جدایی از همسرش، درخواست پناهندگی خود و پسرش را پس گرفت.
این خانواده در نهایت به آمریکا بازگردانده شد و پس از دو هفته بازداشت، به هندوراس اخراج شد.
شاکیان میگویند پناهجویان در مرز فرصت کافی برای ارائه مدارک، دریافت مشاوره حقوقی یا اطلاع از امکان درخواست معافیت ندارند. آنها همچنین ادعا میکنند سیاستهای داخلی CBSA درباره این معافیتها بهطور عمومی در دسترس نیست.
دیوان عالی کانادا در سال ۲۰۲۳ توافق «کشور ثالث امن» را از نظر قانون اساسی قابل اجرا دانست، اما تأکید کرد افرادی که ممکن است در آمریکا با بازداشت ناعادلانه یا بازگرداندهشدن به محل آزار و شکنجه روبهرو شوند، باید امکان استفاده از سازوکارهای حفاظتی داشته باشند.
آژانس CBSA میگوید مأموران در موارد استثنایی میتوانند در صورت وجود شواهد معتبر درباره خطر مرگ، رفتار غیرانسانی یا بازگرداندن بدون روند قانونی، روند بازگشت را متوقف و پرونده را برای بررسی بیشتر ارجاع دهند. این نهاد همچنین تأکید کرده که عوامل انسانی و منافع کودکان را در نظر میگیرد.
با این حال، اتهامات مطرحشده در این پرونده هنوز در دادگاه بررسی نشده و ابتدا باید مشخص شود که آیا پرونده اجازه ادامه رسیدگی قضایی را دریافت خواهد کرد یا نه.
