بازگشت نرخ مورگیجها به عدد ۳، مانع روانی خریداران در بازار مسکن را برمیدارد؛ گزارش Globe and Mail
روزنامه Globe and Mail کانادا امروز در مقالهای با اشاره به کاهش دوباره نرخ بهره در هفته گذشته نوشته که این موضوع بار دیگر توجه خریداران را به بازار مسکن جلب کرده است.
کارشناسان پیشبینی میکنند تصمیم هفته گذشته بانک مرکزی کانادا برای کاهش نرخ بهره پایه از ۲.۷۵ درصد به ۲.۵ درصد، باعث میشود نرخ مورگیج به محدوده ۳ درصد برسد؛ سطحی که بسیاری آن را مرز روانی مهمی برای ورود دوباره به بازار میدانند.
چرا عدد ۳ اهمیت دارد؟
به گفته تحلیلگران، تفاوت چند دهم درصدی در عمل شاید تغییر بزرگی در هزینه ماهانه وام مسکن ایجاد نکند، اما تاثیر روانی آن بسیار مهم است.
آقای Shaun Cathcart، اقتصاددان ارشد در نهاد صنفی مشاوران املاک کانادا CREA توضیح میدهد: «آخرین تصمیم بانک مرکزی یعنی تقریبا همه دارند مورگیج با نرخ ۳ و خوردهای میگیرند. ما بالاخره برگشتیم به محدودهای که خیلیها آن را نرمال میدانند.»
از سال ۲۰۰۹ تا شروع پاندمی در ۲۰۲۰، نرخ متوسط مورگیج ۵ ساله در کانادا در محدوده ۳ درصد بود و همین باعث شده بود خریداران آن سطح را طبیعی و قابلقبول بدانند.
در مقابل، نرخهای بالای ۴ درصد که در دو سال اخیر رایج بود، باعث شد بسیاری از خریداران دست نگه دارند.
تاثیر کاهش نرخ بر رفتار خریداران
نشانههای تغییر رفتار خریداران از هماکنون قابل مشاهده است. دادههای نهاد صنفی مشاوران املاک کانادا CREA نشان میدهد فروش خانه در پنج ماه اخیر روند صعودی داشته و خریدهای آگوست به بالاترین سطح از سال ۲۰۲۱ رسیده است؛ همان سالی که بازار مسکن در اوج رونق قرار داشت.
خانم Penelope Graham، کارشناس مورگیج در وبسایت Rate Hub تاکید میکند: «اینکه نرخ مورگیج با عدد ۳ شروع شود، یک سد روانی مهم را برای خریداران از میان بر میدارد.»
او اضافه میکند همین تغییر ساده میتواند موج تازهای از خریداران را وارد بازار کند.
بازار در رکود؛ چرا حالا تغییر مهم است؟
از اواخر ۲۰۲۲، بازار مسکن کانادا با رکود دستبهگریبان بود. افزایش نرخ بهره موجب شد هزینه وامها به شدت بالا برود، ارزش خانهها کاهش یابد و سرمایهگذاران خرد از پروژههای پیشفروش کنار بکشند.
حتی با شروع چرخه کاهش نرخها از جون ۲۰۲۴ و هفت بار کاهش متوالی تا مارچ ۲۰۲۵، بسیاری از خریداران همچنان مردد بودند، چون نرخهای نزدیک به ۴ درصد را بالا میدانستند؛ بهویژه در مقایسه با نرخهای زیر ۲ درصد در اوایل پاندمی.
اما حالا که نرخها به محدوده ۳ درصد رسیده، شرایط متفاوت شده است. مشاوران مورگیج میگویند بسیاری از مشتریانشان تنها یک خواسته دارند: «میخواهم چیزی بخرم.» به نظر میرسد این سطح نرخ همان نقطهای است که منتظرش بودند.
زمینه اقتصادی و تصمیم بانک مرکزی
بانک مرکزی در بیانیه خود تاکید کرده که کاهش نرخ بهره به دلیل ضعف اخیر در اقتصاد و رشد بیکاری بوده است. در عین حال، همین نهاد به رونق دوباره بازار مسکن بهعنوان نشانهای از مقاومت اقتصاد کانادا اشاره کرده است.
پیش از اعلام این تصمیم، نرخ متوسط مورگیج ۵ ساله متغیر حدود ۴.۱ درصد و نرخ ثابت ۵ ساله حدود ۳.۹۷ درصد بود. بانکهای بزرگ کانادایی هم که نزدیک به ۶۰ درصد بازار مورگیج را در اختیار دارند، همچنان نرخهایی بالای ۴ درصد تبلیغ میکردند. حالا با کاهش جدید، انتظار میرود این نرخها به زیر ۴ درصد برود و گزینههای بیشتری با «عدد ۳» در دسترس قرار گیرد.
Clinton Wilkins، مشاور مورگیج در نوا اسکوشیا، نیز میگوید: «نرخی که با عدد ۳ شروع شود کمک بزرگی است. وقتی این نرخها به شکل گسترده عرضه شود، تقاضا در بازار بیشتر خواهد شد.»
چشمانداز پیش رو
اگر روند کاهش نرخها ادامه یابد، کارشناسان انتظار دارند بازار مسکن در ماههای آینده داغتر شود. هرچند هنوز نگرانیهایی درباره کندی رشد اقتصادی و تاثیر جنگ تجاری ایالات متحده وجود دارد، اما تجربه نشان داده است که حتی تغییرات کوچک در نرخ مورگیج میتواند موج بزرگی در بازار ایجاد کند.
با شکسته شدن مانع روانی نرخهای بالای ۴ درصد، بسیاری معتقدند بازار مسکن کانادا وارد مرحلهای تازه از رونق شده است؛ مرحلهای که خریداران مدتها در انتظارش بودند.
