حامد اسماعیلیون، نویسنده، فعال مدنی و سخنگوی پیشین انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز PS752، در یادداشتی که روزنامه National Post، از رسانههای نزدیک به جریان محافظهکار کانادا، منتشر کرده، به اظهارات اخیر مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، درباره احتمال بازگشایی سفارت کانادا در ایران و ازسرگیری روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی واکنش نشان داده است.
اسماعیلیون که همسر و دخترش را در سرنگونی پرواز اوکراینی توسط سپاه پاسداران از دست داده، استدلال میکند حکومتی که به گفته او مسئول کشته شدن دهها شهروند کانادایی، از جمله ۸۵ شهروند و مقیم دائم کانادا در پرواز PS752، بوده است، نباید دوباره شریک روابط دیپلماتیک کانادا شود.
او در این مقاله، ضمن مرور بخشی از پرونده جمهوری اسلامی در قبال شهروندان ایرانی-کانادایی، از جمله قتل زهرا کاظمی، مرگ کاووس سیدامامی و فشارهای ادامهدار بر خانوادههای قربانیان پرواز PS752، از مذاکرات چند سال گذشته با مقامهای جمهوری اسلامی نیز انتقاد میکند و مینویسد «عدالت قابل مذاکره نیست».
اسماعیلیون همچنین از دولت کانادا میخواهد به جای تلاش برای عادیسازی روابط با تهران، پیگیری حقوقی جمهوری اسلامی در دادگاههای بینالمللی و حمایت از خانوادههای قربانیان را در اولویت قرار دهد.
آنچه در ادامه میخوانید، ترجمه کامل این یادداشت است.
چند روز پس از چهلویکمین سالگرد بمبگذاری ۲۳ جون ۱۹۸۵ در پرواز ایر ایندیا، در حالی که خانوادههای قربانیان از دولت به دلیل خودداری از انتشار بقایای بازیابیشده هواپیما برای استفاده در نمایشگاههای موزهای انتقاد میکردند، مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، از احتمال بازگشایی سفارت کانادا در ایران و ازسرگیری روابط مستقیم دیپلماتیک با جمهوری اسلامی سخن گفت.
این سخنان برای من این پرسش را ایجاد کرد که آیا او نهتنها فاجعه پرواز ایر ایندیا، بلکه سرنگونی پرواز PS752 توسط جمهوری اسلامی ایران در شش سال و نیم پیش را نیز فراموش کرده است؟ شاید او کشته شدن ۱۷۶ مسافر و خدمه این پرواز، به همراه کودکی که هنوز به دنیا نیامده بود، را از یاد برده باشد؛ اما کانادا این فاجعه را فراموش نکرده است.
دولت کانادا جمهوری اسلامی ایران را بهطور رسمی بهعنوان دولت حامی تروریسم میشناسد. این حکومت طی پنج دهه گذشته نهتنها هزاران ایرانی را کشته، بلکه دستانش به خون دهها کانادایی نیز آلوده شده است. قتل زهرا کاظمی، روزنامهنگار ایرانی-کانادایی، در سال ۲۰۰۳، مرگ مشکوک کاووس سیدامامی، فعال محیطزیست ایرانی-کانادایی، در بازداشت در سال ۲۰۱۸، کشته شدن ۸۵ شهروند و مقیم دائم کانادا در سرنگونی پرواز PS752 در سال ۲۰۲۰ و کشته شدن چند شهروند کانادایی در رویدادهای هولناک ۸ و ۹ ژانویه امسال، تنها بخشی از جنایتهای جمهوری اسلامی است؛ جنایتهایی که هم علیه مردم خود و هم فراتر از مرزهای ایران مرتکب شده است.
توهم درباره «جمهوری اسلامی جدید»
به نظر میرسد جهان امروز تصور میکند با جمهوری اسلامی تازهای روبهرو است؛ با وجود اینکه همین حکومت تنها در ماه ژانویه گذشته، کارزاری از پیش طراحیشده و در مقیاسی گسترده از خشونت علیه معترضان در سراسر ایران به راه انداخت.
برخی سیاستمداران سادهباور غربی ظاهرا تصور میکنند پس از مرگ آیتالله علی خامنهای، ایران به کشوری شبیه اتحاد جماهیر شوروی پس از استالین یا چین پس از مائو تبدیل خواهد شد، بیآنکه ماهیت ایدئولوژیک و منحصربهفرد این حکومت را در نظر بگیرند.
بسیاری از ما، اعضای خانوادههای قربانیان، از جنگ اخیر میان ایالات متحده و ایران که ظاهرا هنوز ادامه دارد، حمایت نکردیم. اما در عین حال، مذاکره با این حکومت را توهینی به عدالت و خیانتی به جانهای بیگناهی میدانیم که گرفته است.
عدالت قابل مذاکره نیست
طی شش سال و نیم گذشته، دیپلماتهای چهار کشوری که از سرنگونی پرواز PS752 آسیب دیدهاند، بارها با مقامهای جمهوری اسلامی دیدار کرده و درباره پرداخت غرامت مالی مذاکره کردهاند.
ما که از دستیابی به هرگونه عدالت برای عزیزانمان محروم ماندهایم، از همان ابتدا با این مذاکرات مخالف بودیم. آن زمان گفتیم و امروز هم میگوییم: «عدالت قابل مذاکره نیست.»
همچنین با تمام توان با هرگونه تلاش برای بازگشایی سفارت این حکومت جنایتکار در کانادا مخالفت میکنیم.
طی ۱۸ ماه گذشته، نخستوزیر حتی در یک مراسم یادبود قربانیان جنایتهای جمهوری اسلامی نیز شرکت نکرده است. دیگر اعضای دولت او در مراسم ششمین سالگرد سرنگونی پرواز PS752 حضور داشتند، اما او ترجیح داد در آنجا نباشد. جامعه ایرانی-کانادایی نیز در جریان رویدادهای ۸ و ۹ ژانویه، همبستگی مورد نیاز خود را از سوی او دریافت نکرد.
خانوادههای قربانیان همچنان تحت فشارند
اکنون، در حالی که خون بسیاری از قربانیان خیابانهای شهرهای مختلف ایران را رنگین کرده و هزاران خانواده در سراسر جهان با اندوهی پایانناپذیر زندگی میکنند، نخستوزیر از ضرورت تعامل با این حکومت و احیای روابط دیپلماتیک برای حفاظت از حقوق کاناداییها سخن میگوید.
خانوادههای قربانیان پرواز PS752 همچنان هدف فشارهای جمهوری اسلامی هستند. حتی امروز نیز آنها با تهدید، ارعاب، بازداشت و ضبط گذرنامههای خود روبهرو هستند.
اگر دولت کانادا از ابزارهای حقوقی در اختیار خود استفاده کرده و در دو پرونده فعال دیوان بینالمللی دادگستری در لاهه درخواست صدور اقدامات موقت کرده بود، جمهوری اسلامی هرگز جرات نمیکرد تا این اندازه پیش برود.
نه جنگ، نه مذاکره؛ فقط حقیقت و عدالت
ما نه خواستار جنگ بودهایم و نه خواستار مذاکره. خواسته ما بسیار روشن است: برگزاری یک دادگاه عادلانه و بیطرف که حقیقت را روشن و عدالت را اجرا کند.
به جای دفاع از ایدهای که ما، خانوادههای قربانیان، با تمام توان در برابر آن خواهیم ایستاد، نخستوزیر باید در مراسم یادبود قربانیان این حکومت شرکت کند. شاید آنجا، در کنار خانوادههای داغدار کانادایی، بهتر درک کند که چه چیزی در معرض خطر است و اراده لازم را برای پیگیری پاسخگو کردن جمهوری اسلامی در دادگاههای بینالمللی به دست آورد.
هر اقدام دیگری به معنای لگدمال کردن حقیقت و عدالت به نام دیپلماسی خواهد بود؛ دیپلماسیای که طی نیم قرن گذشته شکست خورده، زیرا هرگز حاضر نشده با ایدئولوژی مرگبار و غیرانسانی جمهوری اسلامی روبهرو شود.
توضیح روزنامه National Post درباره نویسنده
حامد اسماعیلیون نویسنده، فعال اجتماعی و دندانپزشک ساکن منطقه تورنتو است که همسرش، پریسا اقبالیان، و دخترش، ریرا اسماعیلیون، را در سرنگونی پرواز PS752 از دست داد.
او از بنیانگذاران، رئیس پیشین و سخنگوی سابق «انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز PS752» است.
اسماعیلیون همچنین در مستند کانادایی ۷۵۲ یک عدد نیست 752Is Not a Number به کارگردانی بابک پیامی که در سال ۲۰۲۲ منتشر شد، حضور داشته است.
توضیح رسانه آتش
⚠️ رسانه آتش صرفا بازتابدهنده مقالات و دیدگاههایی است که رسانههای کانادایی درباره ایران منتشر میکنند و انتشار این گزارشها به معنای تایید محتوای آنها نیست.
