بازار مسکن انتاریو وارد مرحله نگرانکنندهای شده است. تازهترین دادهها نشان میدهد فقط در ماه اپریل بیش از ۳۰۰ مورد فروش اجباری یا Power of Sale ثبت شده؛ رقمی که به بالاترین سطح در دو سال اخیر رسیده است.
در همین حال، کاهش قیمتها و کمبود خریدار، بسیاری از مالکان را در موقعیتی قرار داده که دیگر راهی برای فرار ندارند.
روزنامه Toronto Star امروز در گزارشی در همین باره، به نقل از یک کارشناس مسکن مینویسد، آنچه امروز دیده میشود فقط «نوک کوه یخ» است. برآوردها نشان میدهد تنها حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از این فروشهای اجباری در دادههای عمومی قابل شناسایی است و حجم واقعی بحران بسیار بزرگتر از این اعداد است.
خانههایی که دیگر پشتوانه مالی ندارند
یکی از نشانههای اصلی این بحران، افزایش تعداد مالکانی است که بدهی مورگیج آنها، بیشتر از ارزش فعلی خانهشان شده است.
این وضعیت در حالی رخ داده که قیمت خانه در منطقه تورنتو بزرگ GTA از اوج خود در فوریه ۲۰۲۲ تاکنون بیش از ۲۰ درصد کاهش یافته است.
در چنین شرایطی، بسیاری از مالکان ترجیح میدهند قبل از ورود بانک، خودشان خانه را بفروشند. اما بازار کمرمق و نبود خریدار، این فرصت را از آنها گرفته است. نتیجه؟ بانکها وارد عمل میشوند و ملک را برای جبران بدهی به فروش میگذارند.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
کارشناسان میگویند سه گروه بیش از دیگران آسیبپذیرند:
- افرادی که دیگر توان پرداخت اقساط ماهانه را ندارند،
- کسانی که در زمان تمدید وام خود، با نرخهای بالاتر مواجه شدهاند،
- و خریداران پیشفروش (Pre-construction) که حالا نمیتوانند قرارداد خرید را نهایی کنند.
بر اساس گزارشها، حدود «یک نفر از هر پنج خریدار کاندوی پیشفروش» در حال حاضر قادر به کلوزینگ نیست. این یعنی موجی از واحدها به سمت فروش اجباری هدایت میشود.
سرمایهگذاران در تنگنا
در دوران پاندمی، بسیاری از سرمایهگذاران با امید کسب سود از اجاره یا افزایش قیمت وارد بازار شدند و چندین ملک خریدند. اما حالا با کاهش قیمتها و افزایش نرخ بهره، این گروه بیش از دیگران تحت فشار قرار گرفتهاند.
کارشناسان هشدار میدهند این سرمایهگذاران که با وامهای سنگین وارد بازار شده بودند، اکنون با تصمیمهای سخت مالی روبهرو هستند و بخش قابل توجهی از فروشهای اجباری به همین گروه مربوط میشود.
نقش پررنگ وامدهندگان خصوصی
دادهها نشان میدهد حدود یکسوم فروشهای اجباری مربوط به بانکهای بزرگ است و بقیه به وامدهندگان خصوصی و آلترناتیو تعلق دارد؛ جایی که نرخ بهره بالاتر و نظارت کمتر است. همین موضوع باعث شده ریسک نکول (عدم پرداخت) در این بخش بیشتر باشد.
در همین حال، نرخ معوقات وامهای مسکن (بیش از سه ماه تأخیر) در انتاریو به ۳ دهم درصد رسیده؛ رقمی که از سال ۲۰۱۱ دیده نشده بود. این نرخ در سال ۲۰۲۲ تنها ۶ صدم درصد بود.
سناریوی نهایی: از فروش اجباری تا ورشکستگی
در فرآیند Power of Sale، اگر خانه با قیمتی کمتر از بدهی فروخته شود، مالک همچنان مسئول پرداخت مابهالتفاوت است. اگر نتواند این مبلغ را تأمین کند، اغلب به سمت اعلام ورشکستگی میرود.
در مجموع، شهرهای تورنتو، مارکام، برمپتون و لندن بیشترین تعداد این نوع فروشها را در سال گذشته ثبت کردهاند.
جمعبندی: یک «توفان کامل» در بازار مسکن
کارشناسان وضعیت فعلی را Perfect Storm توصیف میکنند؛ ترکیبی از کاهش قیمت، افزایش نرخ بهره، بدهی بالا و کمبود خریدار. ترکیبی که اگر ادامه پیدا کند، میتواند فشار بیشتری بر بازار و مالکان وارد کند و موج فروشهای اجباری را گستردهتر سازد.
