وقتی کابل در آگوست ۲۰۲۱ به دست طالبان افتاد، زندگی برای صدها دختر فوتبالیست افغان به کابوس تبدیل شد؛ دخترانی که فقط به خاطر ورزش کردن در خطر مستقیم قرار داشتند.
در میان این بحران، فرخنده محتاج Farkhunda Muhtaj، بازیکن فوتبال اهل کانادا که در پاکستان متولد و در اسکاربرو بزرگ شده، وارد یک ماموریت غیرممکن شد.
او که سال گذشته به عنوان اولین بازیکن تاریخ Calgary Wild FC در لیگ Northern Super League انتخاب شد، از سوی فدراسیون فوتبال افغانستان تماس اضطراری دریافت کرد: کمک برای خروج فوری دختران فوتبالیست و خانوادههایشان از کشور.
فرخنده محتاج با وکلای بشردوست، شبکههای بینالمللی و حتی برخی افسران سابق اطلاعاتی وارد همکاری شد. ارتباط با دختران از طریق پیامهای رمزگذاریشده واتساپ انجام میشد، چون خطر شنود توسط طالبان وجود داشت.
هدف اولیه، خروج تا ۳۱ آگوست و آخرین پروازها از کابل بود، اما چندین تلاش در فرودگاه شکست خورد.
سپس مسیر به یک سفر زمینی ۱۰ ساعته به مزار شریف تغییر کرد، اما مرزهای ازبکستان و تاجیکستان هم بسته بودند.
گروه برای حدود ۳ هفته در یک خانه امن گرفتار شد؛ شرایطی پر از ترس و بیاطمینانی.
در همین زمان، تنها یک فرصت حیاتی ایجاد شد. کشور پرتغال با اعطای پناهندگی وارد عمل شد و یک پنجره زمانی فقط ۳ ساعته برای خروج فراهم کرد.
در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۱، عملیات با موفقیت انجام شد و ۸۰ بازیکن فوتبال افغان به همراه خانوادههایشان نجات پیدا کردند.
حدود دو ماه بعد نیز ۲۲۵ نفر دیگر به آنها اضافه شدند.
فرخنده محتاج در لحظه رسیدن آنها به پرتغال حضور داشت و این عملیات را «پرریسک اما ضروری» توصیف کرد.
این ماجرا بعدها توسط Meta به یک مستند با نام “We Are Ayenda” تبدیل شد؛ Ayenda در زبانهای دری و پشتو به معنای «آینده» است.
این مستند در سال ۲۰۲۴ جایزه Grand Prix جشنواره Cannes Lions را دریافت کرد.
گفتنی است، فیفا در ماه اپریل در ونکوور تیم ملی زنان افغانستان را به رسمیت شناخت؛ تصمیمی که به بازیکنان در تبعید اجازه حضور در رقابتهای بینالمللی را میدهد.
هدف بعدی این تیم، رسیدن به جام جهانی فوتبال زنان در سال ۲۰۲۸ در لسآنجلس است.
