گره‌های تازه در معمای قتل ریاضیدان منتقد ایرانی در ونکوور؛ ردپای یک شاهد و دو متهم در میان است

پرونده ناپدید شدن مشکوک مسعود مسجودی، ایرانی‌تبار استاد ریاضیات دانشگاه و ساکن Burnaby در بریتیش کلمبیا، به نظر می‌رسد دارد وارد مراحل تازه‌ای می‌شود.

پس از اینکه اعلام شد مهدی احمدزاده رضوی ۴۸ ساله از Maple Ridge، و آرزو سلطانی ۴۵ ساله از North Vancouver، به قتل عمد درجه یک در ارتباط با مرگ مسعود مسجودی متهم شده‌اند، حالا مشخص شده که پای یک شاهد در میان است.

این پرونده از چند هفته پیش با ناپدید شدن مرموز این مرد ۴۵ ساله آغاز شد و به سرعت توجه پلیس و رسانه‌ها را جلب کرد.

مسعود مسجودی یک ریاضیدان بود که مدتی به عنوان استاد در دانشگاه Simon Fraser یا SFU تدریس می‌کرد.

مسعود مسجودی آخرین بار در اوایل فوریه ۲۰۲۶ دیده شد. به گفته پلیس، ناپدید شدن او «خارج از الگوی رفتاری معمول» بوده و همین موضوع از همان ابتدا ظن دخالت جرم را ایجاد کرد.

پرونده خیلی زود به تیم یکپارچه تحقیقات قتل، موسوم به IHIT، سپرده شد؛ تیمی که معمولاً زمانی وارد عمل می‌شود که احتمال قتل در میان باشد.

حالا روزنامه Toronto Star کانادا در گزارشی در شماره امروز خود منتشر کرده از یک شاهد به نام رزیتا فاطمی نام آورده که متن کامل آن را می‌خوانیم.

اظهارات یک شاهد و سیر پرونده

در یک سوگندنامه Affidavit (اظهارنامه رسمی تحت سوگند) که توسط رزیتا فاطمی دکتر متخصص طب طبیعی Naturopathic Doctor ثبت شده، آمده است دیدار او با آرزو سلطانی و مهدی احمدزاده رضوی در پارکینگ مرکز خرید Park Royal در وست ونکوور انجام شده؛ منطقه‌ای که به‌عنوان قلب کامیونیتی ایرانیان در بریتیش کلمبیا شناخته می‌شود.

این سند می‌گوید خانم فاطمی و دو مدیر هم‌بنیان‌گذار دیگر یک نهاد غیرانتفاعی در بریتیش کلمبیا که مخالف حکومت ایران هستند، در آنجا حضور داشتند تا درباره شکایتی که مسعود مسجودی، فعال دیگری، مطرح کرده بود گفت‌وگو کنند؛ شکایتی که در آن سلطانی و رضوی به همسویی با دیکتاتوری متهم شده بودند.

دیداری پرتنش در پارکینگ Park Royal

در این سوگندنامه آمده است آقای رضوی (یکی از متهمان پرونده) در همان دیدار، فاطمی را متهم کرده که با مسجودی در ارتباط است و زمانی که او تلاش کرده این اتهام را رد کند، بدون رضایتش تلفن همراهش را گرفته است.

فاطمی همچنین ادعا می‌کند که در همان جلسه، خانم سلطانی (متهم دیگر پرونده) می‌خواسته بداند چگونه می‌توان فردی را «ساکت» کرد، آن هم به شکلی که «طبیعی به نظر برسد».

او در ادامه گفته است: «او همچنین از من درباره یک ماده دارویی پرسید تا ‘از شر او خلاص شود’. با توجه به فضای گفتگو، متوجه شدم منظور او شاکی پرونده (مسجودی) و کشتن او بوده است.»

از ثبت سوگندنامه تا کشف جسد

این سوگندنامه در تاریخ ۲۸ ژانویه در پرونده شکایت مسجودی علیه سلطانی، رضوی، این بنیاد و دیگران ثبت شده است.

پنج روز بعد، همسایه‌های مسجودی در Burnaby، بریتیش کلمبیا، ناپدید شدن او را گزارش کردند و در ۶ مارچ، بقایای جسد او در Mission کشف شد.

اکنون رضوی و سلطانی به اتهام قتل درجه یک در مرگ او متهم شده‌اند، هرچند پلیس هنوز اعلام نکرده که او چگونه جان باخته است.

کارآگاهان قتل گفته‌اند زمانی که چند روز پس از اعلام این اتهامات با آن‌ها تماس گرفته شد، پلیس در ابتدا از ادعاهای مطرح‌شده در سوگندنامه فاطمی اطلاعی نداشت.

پیش‌زمینه‌ای از پرونده‌های حقوقی گسترده

جزئیات مربوط به وقایع پیش از مرگ این ریاضیدان در مجموعه‌ای گسترده از سوابق حقوقی دیده می‌شود؛ سوابقی که نتیجه شکایت‌های متعدد مسجودی است و تا حدی دادگاه‌ها را درگیر کرده بود که یک قاضی او را «فردی با شکایت‌های بی‌مورد» Vexatious Litigant نامید و به دلیل اتلاف منابع ارزشمند قضایی مورد سرزنش قرار داد.

مسجودی منتقد صریح هم حکومت اسلامی ایران و هم جناح سلطنت‌طلب در کامیونیتی ایرانیان خارج از کشور بود؛ جناحی که از رضا پهلوی ولیعهد پیشین در تبعید، حمایت می‌کند و اکنون در صورت سقوط دولت ایران بر اثر حملات آمریکا و اسرائیل، برای رهبری کشور رقابت می‌کند.

پهلوی نیز هدف اقدام حقوقی مسجودی قرار گرفته بود؛ او را به افترا متهم کرده بود. پهلوی در یک سوگندنامه اعلام کرده حتی مسجودی را نمی‌شناسد و هرگونه دخالت در آزار، افترا یا «توطئه» علیه او را رد کرده است.

اختلافات گسترده با افراد و نهادها

مسجودی در سال‌های اخیر چندین شکایت مطرح کرده و مدعی شده بود که قربانی آزار و افترا بوده است. اقدامات حقوقی غیرمعمول او باعث شده بود با همکاران سابق خود در دانشگاه Simon Fraser، قضات، وکلا، رسانه‌ها و دیگران در کامیونیتی فعالان مخالف حکومت ایران، از جمله رضوی و سلطانی، درگیر شود.

این نهاد غیرانتفاعی با نام Canadian Iranian Wakuppers Foundation در آدرس محل سکونت آرزو سلطانی در نورث ونکوور ثبت شده است؛ در فاصله‌ای کوتاه با Park Royal و درست آن سوی مرز وست ونکوور.

در بازدیدی که اخیرا از این خانه انجام شد، یک خودروی مرسدس سفید در بیرون پارک شده بود، اما کسی در را باز نکرد.

نامه‌هایی که جمع‌آوری نشده بودند از صندوق پست بیرون زده بودند و یک کیسه کوچک هدیه با حال‌وهوای جشن نیز جلوی در ورودی قرار داده شده بود.

محل زندگی فاطمی و جزئیات بنیاد

خانم فاطمی در North Vancouver زندگی می‌کند؛ جایی که پرچم شیر و خورشید پیش از انقلاب، در هوای بارانی بر روی میله‌ای متصل به گاراژ خانه‌اش آویزان دیده می‌شد.

مردی که در را باز کرد گفت او در خانه نیست و تمایلی به صحبت درباره سوگندنامه خود ندارد.

در اساسنامه این بنیاد آمده است که هدف از تاسیس آن «شناسایی و افشای افراد، سازمان‌ها و فعالیت‌های وابسته به حکومت ایران است؛ کسانی که نه‌تنها دموکراسی را تضعیف کرده و حقوق بشر را در ایران نقض می‌کنند، بلکه به مرزهای کانادا نیز نفوذ دارند.»

همچنین در این اسناد آمده است: «حمایت از افرادی که در کانادا تحت تاثیر حکومت ایران قرار گرفته‌اند و افزایش آگاهی درباره نفوذ و فعالیت‌های افراد و سازمان‌های وابسته به حکومت جمهوری اسلامی ایران که یک تئوکراسی اسلامی افراطی را ترویج می‌کند و دموکراسی و حقوق بشر در کانادا را به خطر می‌اندازد.»

ساختار بنیاد و نقش فاطمی

اسناد این بنیاد که توسط Canadian Press به دست آمده نشان می‌دهد این سازمان در جون ۲۰۲۳ تشکیل شده است، اما در سوگندنامه فاطمی آمده که او از اواخر سال ۲۰۲۳ در فعالیت‌های روزمره آن دخالتی نداشته است.

مسجودی پیش از مرگ خود چندین شکایت در بریتیش کلمبیا ثبت کرده بود و این بنیاد، خانم سلطانی و آقای رضوی (متهمان پرونده) از جمله متهمان در پرونده‌های متعدد حقوقی او در سال‌های اخیر بودند.

واکنش پلیس و ادامه تحقیقات

Sgt. Freda Fong، سخنگوی تیم یکپارچه تحقیقات قتل در بریتیش کلمبیا، گفته پلیس از اختلافات مسجودی با مظنونان آگاه بوده است: «در سوابق عمومی مشخص است که اختلافات مدنی در جریان بوده و تبادلاتی در شبکه‌های اجتماعی میان قربانی و متهمان وجود داشته است. اینکه آیا این موارد انگیزه قتل بوده یا نه، همچنان تحت بررسی است.»

Fong می‌گوید کارآگاهان قتل تنها پس از ناپدید شدن او وارد پرونده شدند و پیش از آن «هیچ اطلاعی از مسجودی یا هرگونه طرح ادعایی علیه او نداشتند.»

او می‌افزاید: «پس از در اختیار گرفتن پرونده، در جریان تحقیقات با حجم زیادی از اختلافات، از جمله در شبکه‌های اجتماعی و همچنین مطالب مطرح‌شده در دعاوی مدنی مواجه شدیم.»

ارتباط با پلیس و روند قضایی

مسجودی در اسناد دادگاهی ادعا کرده بود که در ارتباط با شکایت‌هایش، چندین بار با پلیس تماس گرفته و پرونده‌هایی را نزد پلیس کانادا در Burnaby و North Vancouver باز کرده است.

پلیس هر دوی این مناطق به درخواست برای اظهار نظر پاسخی نداده‌اند.

خانم سلطانی و آقای رضوی هفته گذشته در ۱۶ مارچ از طریق ویدیو در دادگاه ونکوور حاضر شدند و قرار است دوباره چهارنبه ۲۵ مارچ دوباره در دادگاه حضور پیدا کنند.