تا همین ۱۰ یا ۱۵ سال پیش، درآمد سالانه ۱۱۵ هزار دلار در کانادا برای خیلیها نشانه یک زندگی «راحتِ طبقه متوسط» بود؛ شغلی ثابت، امکان پسانداز، و شاید خرید یک خانه در حومه شهر.
اما حالا کارشناسان بازار مسکن میگویند در بسیاری از شهرهای کانادا، حتی با چنین درآمدی هم خریدن خانه تقریباً غیرممکن شده است.
اخیرا Ron Butler، کارشناس بازار مورگیج، در جلسه کمیته مالی پارلمان کانادا گفته است: «اگر کسی امروز سالی ۱۱۰ یا ۱۱۵ هزار دلار درآمد داشته باشد، بعد از پرداخت اجاره، مالیات و هزینههای زندگی، عملاً شانسی برای جمع کردن پیشپرداخت خرید خانه ندارد.»
او میگوید ۳۰ سال پیش، حتی یک پرستار نیمهوقت یا مدیر بخش میوه یک فروشگاه هم میتوانست با کمی پسانداز خانه بخرد. اما حالا «آن دوران تمام شده است.»
متوسط قیمت خانه در تورنتوی بزرگ حالا از مرز ۱ میلیون دلار گذشته و در ونکوور به بیش از ۱.۲ میلیون دلار رسیده است. یعنی فقط برای حداقل پیشپرداخت، خریداران باید حدود ۷۶ هزار دلار در تورنتو و حدود ۹۵ هزار دلار در ونکوور پول نقد داشته باشند.
اما بحران توان خرید Affordability دیگر فقط مشکل تورنتو و ونکوور نیست.
گزارش تازه رسانه دولتی CBC کانادا نشان میدهد حتی برای خرید یک خانه متوسط در کلگری، فرد باید سالانه ۱۲۲ هزار دلار درآمد داشته باشد. این عدد در مونترال به ۱۲۸ هزار دلار و در اتاوا به ۱۳۲ هزار دلار میرسد.
در واقع، چیزی که زمانی «درآمد خوب» محسوب میشد، حالا در بسیاری از شهرهای کانادا فقط برای دوام آوردن کافی است؛ نه خانهدار شدن.
گزارش مؤسسه Missing Middle Initiative هم تصویر نگرانکنندهای ارائه میدهد: «از سال ۲۰۰۴ تاکنون، قیمت خانههای نوساز در کانادا به طور متوسط ۲۶۵ درصد افزایش یافته، اما درآمد زوجهای جوان فقط ۷۶ درصد رشد کرده است.
کانادا حالا در میان ۲۳ کشور عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی OECD، بیشترین افزایش نسبت قیمت خانه به درآمد را دارد؛ رشدی بیش از ۸۰ درصد در دو دهه.
به زبان ساده، خانهای که در سال ۲۰۰۴ معادل ۳ سال درآمد یک خانواده بود، امروز تقریباً به ۵.۵ سال درآمد نیاز دارد.
در این میان، چیزی که بیش از همیشه سرنوشت خریداران را تعیین میکند، نه شغل و درآمد، بلکه داشتن نقدینگی و پسانداز و برای جوانان، خانواده است.
بسیاری از جوانهایی که امروز در انتاریو و بریتیش کلمبیا خانه میخرند، بدون کمک مالی والدین خود قادر به ورود به بازار نیستند؛ همان چیزی که حالا در کانادا به «Bank of Mom and Dad» معروف شده است.
کارشناسان هشدار میدهند اگر ساختوساز افزایش پیدا نکند، حتی رشد دستمزدها هم مشکل را حل نخواهد کرد. چون پول بیشتر، زمانی وارد بازاری میشود که خانه کافی در آن وجود ندارد.
شاید به همین دلیل است که برای کسانی که در کانادا خانه ندارند، «خانهدار شدن» دیگر فقط یک هدف مالی نیست؛ بلکه رویایی است که هر سال دورتر میشود.
